Ο Κυριάκος Σιμόπουλος στο βιβλίο του «Ή λεηλασία και καταστροφή των ελληνικών αρχαιοτήτων» και μάλιστα στην σελίδα 275, αναφερόμενος στους ξένους αρχαιοθήρες και αρχαιοκάπηλους, που ρήμαξαν την ελληνική γη και τα μνημεία της, γράφει:
«Οι διπλωμάτες των μοναρχών της Ευρώπης στην Κωνσταντινούπολη έχουν εντολή να συγκεντρώσουν αρχαιότητες για διακόσμηση των ανακτόρων»,
ενώ ο πρεσβευτής της Αυστρίας που προωθούσε τότε τα έργα στην Βιέννη έγραφε:
«Έφερα μεγάλη ποικιλία αρχαίων νομισμάτων. Τα σπουδαιότερα θα τα παρουσιάσω στον αυθέντη μου. Έχω φορτώσει ολόκληρα αμάξια, ολόκληρα καράβια με αρχαιότητες και ελληνικά χειρόγραφα. Έστειλα 240 ελληνικά βιβλία για να τοποθετηθούν στην αυτοκρατορική βιβλιοθήκη. Δεν άφησα γωνιά που να μην ψάξω για να συγκεντρώσω ό,τι είχε απομείνει».
Η υπόθεση αυτή εκτυλίσσεται εκατό περίπου χρόνια μετά την Άλωση της Πόλεως (1554-1562).

To 1764 ένας μαρκήσιος από την Γαλλία, ο Ντε Νουαντέλ, επισκεπτόμενος την Αθήνα δεν αρπάζει μόνον γλυπτά από τον Παρθενώνα αλλά και πάμπολλα αρχαία ελληνικά χειρόγραφα φορτώνοντάς τα σε αμέτρητα φορτία για να κοσμήσει την βιβλιοθήκη και τα γραφεία του Λουδοβίκου ΙΑ' και του Κολμπέρ.

1741. Οι Γάλλοι αρχαιοκάπηλοι φορτώνουν κρυφά ολόκληρες καραβιές μόνον από την Θεσσαλονίκη. Αλήθεια τι είχαν μέσα αυτά τα καράβια αφού όλοι οι αρχαιοκάπηλοι ξημεροβραδιάζονταν στις μονές του Αγίου Όρους όπου ως γνωστόν υπήρχαν τα πιο αρχαία ελληνικά χειρόγραφα;
Την πληροφορία αυτή μας την δίδει ο Βενετός πρόξενος Maffio Ferro (25 Μαΐου 1741).

Το 1788 επί Λουδοβίκου ΙΕ' καταφθάνουν στην Κωνσταντινούπολη δύο ειδικοί απεσταλμένοι της βασιλικής βιβλιοθήκης, οι κληρικοί Sevin και Fourmont, προς αναζήτηση βυζαντινών χειρογράφων.
Ανάμεσα στους στόχους είναι οι βιβλιοθήκες του Αγίου Όρους και των άλλων μοναστηριών, των δραγουμάνων κ.λ.π. Εφοδιάζονται με πλαστά διαβατήρια και εμφανίζονται ως μέλη της γαλλικής διπλωματικής αποστολής. Έχουν εντολή να δράσουν με μεγάλη μυστικότητα γιατί -όπως λένε- «οι Άγγλοι θα κάνουν τα αδύνατα δυνατά για να μας προλάβουν».
Στα μοναστήρια θα υποκρίνονται τους ταξιδιώτες - προσκυνητές που ενδιαφέρονται «για τους ένδοξους ιερούς τόπους και θα μεριμνήσουν για παροχή βοηθείας, στους φτωχούς αναχωρητές». Προσοχή, όμως. Μη δείξουν ότι ανυπομονούν για βιβλία και χειρόγραφα και προκαλέσουν υποψίες...
Την υπογραφή; την βάζει ο ίδιος ο Λουδοβίκος!

Πόσο υποκριτής να ήταν άραγε ο Τόμας Ρόε που έγραφε τα εξής:
«Πασχίζω να πείσω (τον Πατριάρχη) ότι τα βιβλία σκονίζονται και σαπίζουν στα χέρια των Ελλήνων, που δεν πρόκειται ούτε να τα χρησιμοποιήσουν ποτέ ούτε να τα καταλάβουν.
Από την συζήτηση με τον Πατριάρχη διαπίστωσα ότι δεν έχει ιδέα για την αξία των θησαυρών της βιβλιοθήκης. Του πρότεινα να γίνει ανταλλαγή. Να μου δώσει τα παλαιά βιβλία και να του προσφέρω σύγχρονα διδακτικά. Υποσχέθηκε να μου παραχώρηση μερικά, αλλά εγώ τα θέλω όλα.»!!

Άλλα και οι Ευρωπαίοι συλλέκτες - ηγεμόνες και μεγιστάνες- χρησιμοποιούν οποιοδήποτε μέσο για ν' αρπάξουν από τα ελληνικά μοναστήρια αρχαία ελληνικά χειρόγραφα. Ο λόγιος Ιανός Λάσκαρις, ανέλαβε δύο φορές μυστική αποστολή, για λογαριασμό της αυλής των Μεδίκων στην ελληνική Ανατολή για να κλέψει όσα πολύτιμα χειρόγραφα μπορούσε από διάφορες βιβλιοθήκες.
Έχοντας ειδικό φιρμάνι κατόρθωσε να συγκεντρώσει 250 πολύτιμα χειρόγραφα, τα περισσότερα από το Άγιον Όρος, ενώ στο τέλος του 17ου αιώνος ο Καρδινάλιος Μαζαρίνος εξαποστέλλει στην Ελλάδα τον Κύπριο Ουνίτη Αθανάσιο τον ρήτορα που θα καταρημάξει τις βιβλιοθήκες των Μετεώρων και πολλών μακεδονικών ή θρακικών μοναστηριών.
Αυτός ο εξωνημένος Κύπριος, όπως γράφει ο Πατριάρχης Ιεροσολύμων Δωσίθεος, υποκρινόμενος τον Ορθόδοξο Χριστιανό εξαπάτησε δεκάδες μοναστήρια αγοράζοντας με την οκά μεγάλο αριθμό χειρογράφων και βιβλία.

Ο Γάλλος Γκαλόντ θα γράψει: «Υπάρχουν στην Κωνσταντινούπολη και τους γειτονικούς τόπους αμέτρητα ελληνικά χειρόγραφα. Βρίσκονται στα χέρια Τούρκων που τα άρπαξαν από τους Έλληνες ή στα χέρια μοναχών και παπάδων. Και οι μεν και οι δε ενδιαφέρονται για την πώλησίν των», θα πει ο τότε Γάλλος πρέσβης στην Κωνσταντινούπολη.

Δυστυχώς, εξαγωγές χειρογράφων σε Ευρωπαϊκές χώρες γίνονται και από διεφθαρμένους μοναχούς. Όπως γράφει ο ιησουΐτης Τζων Μπαπτίστ Σουσιέτ σ' επιστολή του από την Σμύρνη: «Μερικοί καλόγεροι του Αγίου Όρους έβγαζαν στο σφυρί τα χειρόγραφα των μοναστηριών. Ένας απ' αυτούς μετέφερε ολόκληρο φορτίο στο Παρίσι ενθυλακώνοντας άφθονο χρυσάφι». Αυτός ο ιησουΐτης πρωτοστάτησε στην λεηλασία των βιβλιοθηκών του Αγίου Όρους!
Λεπτομέρεια; Ό,τι θέλετε σκεφθείτε. Μόνον που δεν θα έπρεπε να λησμονήσουμε να πούμε ότι το 1801 ο Άγγλος Έντουαρντ Κλάρκ κατόρθωσε να απόσπαση από την βιβλιοθήκη της μονής Πάτμου πανάρχαια χειρόγραφα, πραγματικούς θησαυρούς, ανάμεσα τους και ένα γνήσιο πλατωνικό διάλογο(!) δωροδοκώντας τον ηγούμενο.
Οι κώδικες μεταφέρθηκαν με μεγάλη μυστικότητα σ' ένα καράβι για να ξεσπάσει τότε ένα μεγάλο σκάνδαλο. Και τούτο προκύπτει από το επίγραμμα που χαράχθηκε λίγους μήνες αργότερα στην βιβλιοθήκη της μονής. Είναι γραμμένο σε εξάμετρους στίχους δείγμα της υψηλής παιδείας και ελληνογνωσίας πολλών μοναχών:
«Σ' αυτόν τον χώρο βρίσκονται ολόφωτα χειρόγραφα βιβλία. Για τον σοφό άνδρα είναι πολυτιμότερα από το χρυσάφι. Φύλαξέ τα λοιπόν με προσοχή περισσότερο και από την ζωή σου. Γιατί χάρι σ' αυτά έγινε περίλαμπρο το μοναστήρι»!

Το 1958, ο βιβλιοθηκάριος της ιεράς Μονής Διονυσίου του Αγίου Όρους, Ευθύμιος Διονυσιάτης, έκανε γνωστή την παρουσία εγγράφου που βρίσκεται στο αρχείο της μονής, και το οποίο αναφέρει τις άθλιες οικονομικές συνθήκες που επικρατούσαν στις μονές του Αγίου Όρους, οι οποίες ανάγκασαν τους μοναχούς να πωλούν στο εξωτερικό, κώδικες που βρίσκονταν στις βιβλιοθήκες των μονών...
Το έγγραφο αυτό φέρει χρονολογία 1654 ή 1694, (δεν διακρίνονται καθαρά τα γράμματα).
(Μακεδονικά Σύμμεικτα, Ε.Μ.Σ)

Στα χρόνια της τουρκοκρατίας τα μοναστήρια του Αγίου Όρους υπέφεραν από την υπέρογκη επιβολή φόρων εκ μέρους των Τούρκων. Το 1764, ο σουλτάνος έχοντας ως αφορμή μια διένεξη ανάμεσα στη μονή Ιβήρων και σε άλλα μοναστήρια, έστειλε στο Άγιο Όρος άνθρωπό του, ο οποίος έκανε απογραφή των μοναχών και εκτός από τους φόρους της δεκάτης και τον κεφαλικό, επέβαλε και πρόσθετους φόρους…

Από ένα φιρμάνι της 3ης Δεκεμβρίου του 1777, μαθαίνουμε ότι οι μονές Παντελεήμονος, Εσφιγμένου, Διονυσίου και Κωνσταμονίτου, χρωστούσαν στο τουρκικό ταμείο 150.000 γρόσια με τον τόκο να έχει ορισθεί αρχικά σε 10 ℅ και μετά σε 5℅.
Τη δύσκολη κατάσταση που είχαν περιέλθει οι μονές εκείνη την εποχή, μας την δίνει η παρακάτω «ενθύμηση» του 1784 που είναι γραμμένη στο φύλλο 43α του υπ` αριθμόν 627 κώδικα της μονής Διονυσίου.
Η ορθογραφία διατηρήθηκε αμετάβλητη.

«Ἒστο εἰς Ἐνθιμήσιν ὂτι εἰς τούς: 1784: μαϊω: 5: άπό τό πολλοί χρέως ἢλθεν εἰς μεγάλην διστιχίαν το μοναστηρίον μας, ὂπού δέν ἠμπορούσαν νά καθήσουν οἱ πατέρες ἀπό τούς κονιαρέους (εννοεί τους Τούρκους φοροεισπράκτορες) ὀπού ἧρχοντω συχνάκης γυρείοντας τά άσπρα τους ός λίκοι ἀγροιη κάμνοντας τήν λαμπράν (Λαμπρή, Πάσχα) ἐδό( αιδώ, ντροπή).

μήν ὐποφέροντας ή πατέρες τά κακά, ἐπερικάλεσαν τών χατζή μακάριον, καί ἧλθαι ἀπάνου εἰς τήν κωνσταντηνούπολην εἰς τούς ἂρχωντας καί εἰς τήν συνόδων ἐκτραγουδούμενος τήν συμφοράν μας, ὁς τόσον ἒγραψαν καί ἦλθομεν καί εἰμείς ἐγώ τε καί ὁ προήγούμενος κύρ μακάριος, λέγοντάς με νά πάρο τήν ἐπιστασίαν τού σκευοφυλάκιου ὃμος ἐγώ δέν ἐπιχειριζούντα καμείαν δουλίαν ὁ χατζή μακάριος καί ἢθελε νά χαλάση τό πράγμα ἂκοντα καί μή θέλοντας τό ἒστέρξα καί ἐγύνα ἐγώ ὁ προήγούμενος χατζή βενιαμίν θρέμμα τής βύζας ἒν θράκη.

καί ἐπάθαμεν πολλά βάσανα ἐώς νά τό βάλομε εἰς τάξην τό χρέως μας διατί ἦτον άπό ἐυδομήντα πουγγία καί πάνου καί ἒστω εἰς ἐνθιμησήν:
ὁ γράψας σκευοφύλαξ βενιαμίν τοῦ ἁγιου Διονυσίου.»

«Το Άγιον Όρος» Γερασίμου Σμυρνάκη
Μακεδονικά Σύμμεικτα, Τόμος 6ος , Θεσσαλονίκη 1965, Ε.Μ.Σ

Ερχόντουσαν και έκλεβαν το παρελθόν της Ελλάδας, τώρα μας στερούν το μέλλον και έχουν μετατρέψει το παρόν σε μια κόλαση! Πόσο θα αντέξει αυτή η χώρα, όλοι κάτι θέλουν να αρπάξουν.

Το έτος 1546 έφτασε στο Άγιο Όρος ο Γάλλος γιατρός και βοτανολόγος Pierre Belon ο οποίος μας διηγείται ότι από τους 6.000 καλόγερους που ζουν στον Άθω μονάχα δύο ή τρεις από κάθε μοναστήρι γνωρίζουν ανάγνωση και γραφή. Και αυτό γιατί οι αρχιερείς της Ελληνικής Εκκλησίας και οι πατριάρχες είναι εχθροί της φιλοσοφίας και αφορίζουν κάθε κληρικό που μελετάει βιβλία μή θεολογικά. Προσπαθούν να πείσουν όλο τον κόσμο ότι επιτρέπεται στους χριστιανούς να μελετούν ποίηση και φιλοσοφία, οι κληρικοί όμως τιμωρούνται με αφορισμό για ένα τέτοιο παράπτωμα και είναι αδύνατο να λάβουν συγχώρεση, αν δεν κάνουν μεγάλες νηστείες, αν δεν πληρώσουν χρήματα ή αν δεν δεχθούν ραβδισμούς κατά την περίοδο της μετάνοιας.

Στην Ευρώπη είχε δημιουργηθεί η εντύπωση πως στην τουρκοκρατούμενη Ελλάδα υπήρχαν πλούσιες βιβλιοθήκες, οι οποίες φύλασσαν θησαυρούς αρχαιοελληνικής γνώσεις. Οι Ευρωπαίοι, έχοντας στα χέρια τους τα χειρόγραφα που είχαν φυγαδεύσει μετά την άλωση της Πόλης Έλληνες λόγιοι, υπολόγιζαν σε ένας μεγάλο όγκο βιβλίων που παρέμεναν «αιχμάλωτα» στα χέρια των Οθωμανών.

Έτσι, από τον 16ο αιώνα και μετά άρχισαν να στέλνονται στην κατεχόμενη Ελλάδα εντεταλμένοι των ευρωπαϊκών βασιλείων, οι οποίοι, παρουσιαζόμενοι συνήθως ως επιστήμονες και ως διπλωμάτες, είχαν επιδοθεί σε ένα άνευ προηγουμένου κυνήγι αρχαίων ελληνικών χειρογράφων.
Παρόλο που επίσημα το οθωμανικό κράτος απαγόρευε την πώληση και εξαγωγή αρχαίων ελληνικών βιβλίων από τις κρατικές και μοναστικές βιβλιοθήκες με νόμο που είχε θεσπίσει ο ίδιος ο Μωάμεθ ο Πορθητής, οι Οθωμανοί αξιωματούχοι εξαγοράζονταν για να κάνουν τα στραβά μάτια…

Η αυστριακή αυλή είχε πρωτοπορήσει στην αρπαγή και λαθραία εξαγωγή από τη χώρα ελληνικών βιβλίων, ήδη από το 16ο αιώνα. Ο Φερδινάνδος είχε αναθέσει στον Ogier Chiselin de Busbecq, πρεσβευτή της Αυστρίας στην Υψηλή Πύλη τα έτη 1554 έως και 1562, τη συγκέντρωση ελληνικών αρχαιοτήτων και χειρογράφων.
Ο ίδιος στον απολογισμό της δράσης του αναφέρει: «Ἒστειλα στή Βενετία διά θαλάσσης 240 ἑλληνικά βιβλία μέ προορισμό τή Βιέννη, γιά νά τοποθετηθοῦν στήν Αὐτοκρατορική Βιβλιοθήκη. Δέν ἂφησα γωνιά πού νά μήν τήν ἒψαξα γιά νά μαζέψω ὃ,τι εἶχε ἀπομείνει»…

Ο Γάλλος Ιησουίτης Jean Baptist Souciet, έγραψε στις 30 Ιουλίου 1733 από τη Σμύρνη προς τους ιθύνοντες της γαλλικής κυβέρνησης: «Ἒμαθα ὃτι μερικοί καλόγηροι τοῦ Ἁγίου Ὂρους ἒβγαλαν στό σφυρί τά χειρόγραφα τῶν μοναστηριῶν. Ἓνας άπό αύτούς μετέφερε ὁλόκληρο φορτίο στό Παρίσι καί τό πούλησε μέ χρυσάφι. Ἀλλά ἐνῷ περνοῦσε τά σύνορα μέ προορισμό τήν Ἀγγλία καί τήν Ὀλλανδία τό τελωνεῖο ἀνακάλυψε τό θησαυρό του καί δέν τοῦ ἐπέτρεψε τήν ἒξοδο ἀπό τή Γαλλία»…

Κυριάκος Σιμόπουλος, «Ξένοι Ταξιδιώτες στην Ελλάδα», εκδ. Στάχυ
Η εικόνα είναι από εδώ